• 19 Mrt

    Curator: persoonlijk aansprakelijk?

Bij een faillissement zijn alle ogen op jou gericht, maar wat als jouw curator fouten maakt. Kun je hem dan persoonlijk aansprakelijk stellen? Wat mag je nu eigenlijk verwachten van een curator? En als de curator er een bende van maakt, kan je hem daarop dan aanspreken? Of kunnen alleen de schuldeisers dat?

Persoonlijke aansprakelijkheid curator

Meer dan tien jaar geleden kregen een aantal cliënten van mij – schuldeisers in een faillissement – het aan de stok met een curator. Mijn cliënten vonden dat de curator veel meer uren in rekening had gebracht dan redelijk was en dat de curator daarnaast ook nog eens fouten had gemaakt in de afwikkeling van het faillissement. Door dit alles was de boedelopbrengst lager en kregen mijn cliënten minder uitgekeerd. Saillant detail: met procederen tegen de curator wordt het nog erger, want de cliënten moeten de kosten van hun eigen advocaat betalen en de kosten van de curator worden vaak ten laste van de boedel gebracht. Oftewel: er is nog minder opbrengst.

Maar zelden is het zo dat een curator persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld. Als een curator al aansprakelijk is, dan is het vaak “in zijn hoedanigheid van curator”. Dit betekent dat de boedel eventuele schade moet vergoeden. Of de boedel “verhaal” biedt is meestal zeer de vraag. Daar komt dan ook nog eens bij dat er allerlei schuldeisers zijn die voor gaan, zoals de curator, maar ook de Belastingdienst, werknemers, etc.

Zware zorgvuldigheidsnorm

In de rechtspraak is bepaald dat een curator alleen dan persoonlijk aansprakelijk is ten opzichte van de schuldeisers als hij in strijd met een specifieke zorgvuldigheidsnorm heeft gehandeld. Deze zorgvuldigheidsnorm houdt in dat een curator hoort te handelen zoals in redelijkheid mag worden verlangd van (i) een over voldoende ervaring en inzicht beschikkende curator die (ii) zijn taak met nauwgezetheid en inzicht verricht. Deze norm staat bekend als de “Maclounorm”. Er moet de curator een persoonlijk verwijt kunnen worden gemaakt. Kortom: als de curator er echt een grote puinhoop van heeft gemaakt, dan bestaat er een mogelijkheid dat een schuldeiser hem persoonlijk kan aanspreken.

Aansprakelijkheid

Onduidelijk was tot eind vorig jaar of ook een persoon die zelf failliet is gegaan de curator kan aanspreken. Op 16 december 2011 oordeelde de Hoge Raad dat dat kan. Daarvoor geldt dan dezelfde norm als in het geval van de schuldeisers, de Maclounorm.

Waar ging het om. Een restauranteigenaar gaat failliet. Zijn restaurant drijft hij in een eigen bedrijfspand. Dit bedrijfspand valt dus in het faillissement. De curator verkoopt het bedrijfspand voor ruim 517.000 euro op een openbare veiling. De executiewaarde was 670.000 euro de onderhandse waarde 750.000 euro. De inventaris verkoopt hij voor 8.000 euro (waarde volgens de restauranteigenaar: 240.000 euro).

Het faillissement wordt uiteindelijk opgeheven. Voor een privé persoon is dat uiterst vervelend, omdat dan de schulden “herleven”, voor zover die schulden niet zijn afgelost. Dat was hier ook het geval. Er bleef een schuld over van circa 460.000 euro. De restauranteigenaar spreekt de curator aan omdat deze een te laag bedrag voor de verkoop van het bedrijfspand (en de inventaris) zou hebben gerealiseerd. Daardoor is de restschuld dus ook hoger. Het Gerechtshof is het (uiteindelijk) met de restauranteigenaar eens: de curator had een hogere opbrengst moeten realiseren. De hoogste rechter in Nederland, de Hoge Raad, vernietigt die uitspraak van het Gerechtshof. Daarbij oordeelt de Hoge Raad dat het Gerechtshof zeer terughoudend had moeten zijn bij het toepassen van de Maclounorm. Oftewel: de curator komt een (zeer) grote vrijheid toe in het uitoefenen van zijn taak. Zelfs wanneer zoals hier het (veronderstelde) verschil in opbrengst circa 400.000 euro bedraagt, is in dit geval de curator niet persoonlijk aansprakelijk.

Terughoudendheid troef

Is dat nu verwonderlijk? Enerzijds niet, omdat de curator nu eenmaal voor de taak staat om beslissingen te nemen, waarbij hij uiteraard diverse belangen in het oog moet houden. Anderzijds is het wel uiterst zuur voor schuldeisers en gefailleerden, die op deze wijze het idee krijgen dat zij er bekaaid vanaf komen. Les die hieruit geleerd moet worden, is dat er ongelooflijk veel aan de hand moet zijn voordat je een curator persoonlijk kan aanspreken. Dit zal zelden succesvol zijn.

Martijn Noordermeer

VERTEL VERDER

ONTVANG DE NIEUWSBRIEF

Als het gaat om juridische advisering bij ICT zaken heb ik NexaVelo leren kennen als een advocatenkantoor met korte lijnen en to the point advies tegen een scherpe prijsstelling. ...

Ad Linssen, CFO XS2TheWorld B.V. Meer testimonials